هک OpenAI با Claude؛ سه محقق، ۷۲ ساعت

ماجرا چیست؟

به گزارش The Verge AI، یک تیم سه‌نفره از محققان امنیتی مستقل در شرکت Hacktron توانسته‌اند در کمتر از ۷۲ ساعت به حساب‌های کارکنان OpenAI نفوذ کنند. ابزار اصلی آن‌ها در این عملیات، مدل‌های Claude Opus 4.8 و 5 شرکت Anthropic بوده است. این موضوع نخست توسط وال‌استریت ژورنال منتشر شده و The Verge AI نیز آن را پوشش داده است.

بر اساس این گزارش، محققان توانستند به مخزن GitHub شرکت OpenAI با نام «Monorepo» دسترسی پیدا کنند؛ مخزنی که به گفته منابع وال‌استریت ژورنال، حاوی «اسرار الگوریتمی OpenAI» است. با این حال، خودِ محققان از کدهای داخلی این مخزن استفاده نکردند و برای اثبات نفوذ، از حساب Codex یکی از کارکنان یک pull request ارسال کردند.

مسیر ورود آن‌ها از طریق Discourse بوده است؛ سرویس شخص ثالثی که انجمن‌های کاربری OpenAI را میزبانی می‌کند. آن‌ها با سوءاستفاده از یک نقص در سامانه پردازش تصاویر HEIF به این سیستم نفوذ کردند. به گفته Hacktron، مدل Claude Opus 5 شامگاه ۲۴ ژوئیه منتشر شد و تا ساعت ۱۰ صبح روز بعد، این تیم توانسته بود با کمک آن به اجرای کد از راه دور (RCE) روی Discourse Cloud دست پیدا کند و به نسخه‌ی OpenAI در این سرویس دسترسی پیدا کند.

پروژه‌ای که Hacktron آن را «HEIF Heist» نامیده، تنها «یک یا دو روز» زمان برده تا برای شرکت‌های مختلف — از جمله OpenAI، Slack، Meta، GitHub Ent، Rails، Next.js و ImageMagick — سازگار شود. هزینه‌ی توکن‌های مصرفی این عملیات کمتر از ۳۰۰۰ دلار بوده و به گفته‌ی این تیم، تنها یکی از اهداف (Shopify) توانسته آن را شناسایی کند.

آسیب‌پذیری‌هایی که Hacktron به Discourse و OpenAI گزارش داده، از آن زمان برطرف شده‌اند. به گفته‌ی این شرکت، OpenAI مبلغ ۶۵۰۰ دلار برای کشف این باگ پرداخت کرده است. مدیر فنی Hacktron، Mohan Pedhapati، در گفت‌وگو با وال‌استریت ژورنال گفته است که این تیم به‌اندازه‌ی بازیگران تهدید چینی قدرتمند نیست و تنها «سه نفر با اشتراک Claude و Codex» هستند.

جزئیات فنی به زبان ساده

برای درک این ماجرا، باید چند مفهوم را جدا کرد. اول، «تصویر HEIF» (High Efficiency Image File Format) یک قالب تصویری مدرن است که در گوشی‌های آیفون و برخی دوربین‌ها استفاده می‌شود و به‌دلیل فشرده‌سازی بهتر، جای JPEG را گرفته است. اما مثل هر قالب فایلی دیگر، نرم‌افزاری که این تصاویر را پردازش می‌کند می‌تواند حفره‌ی امنیتی داشته باشد. اگر مهاجم بتواند یک تصویر دست‌کاری‌شده بسازد، ممکن است آن نرم‌افزار را وادار به اجرای کد دلخواه کند.

دوم، «اجرای کد از راه دور» یا RCE به این معناست که مهاجم می‌تواند روی سرور قربانی، دستورهای خودش را اجرا کند. این مرحله، نقطه‌ی حساس هر نفوذ است؛ چون از آن به بعد، مهاجم عملاً کنترل بخشی از سیستم را در دست دارد.

سوم، نقش مدل‌های زبانی مثل Claude در این میان است. مدل‌های زبانی امروزی می‌توانند کد بنویسند، کد را تحلیل کنند و سناریوهای حمله را شبیه‌سازی کنند. به‌نظر می‌رسد Hacktron از این توانایی برای سرعت‌بخشیدن به کشف و بهره‌برداری از آسیب‌پذیری استفاده کرده است. نکته‌ی مهم این است که این مدل‌ها جایگزین دانش امنیتی انسان نشده‌اند؛ بلکه آن را تسریع کرده‌اند.

چهارم، «Discourse» یک نرم‌افزار متن‌باز برای ساخت انجمن‌های گفت‌وگو است که نسخه‌ی ابری آن (Discourse Cloud) توسط شرکت‌های زیادی استفاده می‌شود. همین اشتراک‌گذاری زیرساخت، باعث می‌شود یک آسیب‌پذیری واحد، چندین قربانی بالقوه پیدا کند.

چرا این اتفاق مهم است؟

اهمیت این ماجرا در چند لایه است. اول، سرعت. کمتر از ۷۲ ساعت برای نفوذ به حساب‌های کارکنان یک شرکت بزرگ فناوری، عدد کوچکی نیست. اگر این روایت درست باشد، نشان می‌دهد که ترکیب مدل‌های زبانی با تخصص امنیتی می‌تواند چرخه‌ی کشف و بهره‌برداری از آسیب‌پذیری را به‌شدت کوتاه کند.

دوم، هزینه. کمتر از ۳۰۰۰ دلار هزینه‌ی توکن برای پروژه‌ای که به چندین شرکت بزرگ قابل تعمیم بوده، معادله‌ی اقتصادی حملات سایبری را تغییر می‌دهد. وقتی ابزار حمله ارزان و سریع شود، تعداد بازیگران بالقوه افزایش پیدا می‌کند.

سوم، بحث رقابت بین OpenAI و Anthropic است. اینجا مدل‌های Claude ابزار نفوذ به زیرساخت OpenAI بوده‌اند. این موضوع می‌تواند بحث‌های عمومی درباره‌ی امنیت مدل‌های زبانی و مسئولیت شرکت‌های سازنده را داغ‌تر کند. البته باید توجه داشت که مدل زبانی به‌خودی‌خود «سلاح» نیست؛ مثل هر ابزار محاسباتی دیگری، استفاده‌ی آن به کاربر بستگی دارد.

چهارم، واکنش سریع OpenAI و Discourse در رفع آسیب‌پذیری و پرداخت پاداش باگ، نشان می‌دهد که سازوکارهای افشای مسئولانه (Responsible Disclosure) در این موارد کار کرده است. این خودش یک نکته‌ی مثبت در دل یک خبر نگران‌کننده است.

این خبر برای کاربران چه کاربردی دارد؟

برای کاربران عادی، این ماجرا مستقیماً به داده‌های شخصی‌شان مربوط نمی‌شود؛ چون نفوذ به حساب کارکنان و مخزن کد شرکت بوده، نه به حساب کاربران. با این حال، چند درس عمومی دارد.

اول، اگر از سرویس‌های ابری و انجمن‌های مبتنی بر نرم‌افزارهای شخص ثالث استفاده می‌کنید، بدانید که امنیت شما به امنیت زنجیره‌ی تأمین‌کنندگانتان گره خورده است. یک نقص در نرم‌افزار پردازش تصویر می‌تواند درِ ورود به کل سیستم باشد.

دوم، فعال‌کردن احراز هویت دو مرحله‌ای و بررسی دوره‌ای دسترسی‌های حساب‌های کاری، همچنان از ساده‌ترین و مؤثرترین اقدامات است.

سوم، درباره‌ی دسترسی کاربران ایرانی به این سرویس‌ها، در گزارش منبع به این مورد اشاره نشده است و نمی‌توان درباره‌ی وضعیت دسترسی یا قیمت‌گذاری در ایران اظهارنظر قطعی کرد. برای اطلاع از آخرین اخبار OpenAI می‌توانید گزارش‌های مرتبط را دنبال کنید.

تحلیل: بعد از این چه می‌شود؟

آنچه Hacktron انجام داده، به‌نظر می‌رسد نمونه‌ای از یک روند بزرگ‌تر باشد: ورود مدل‌های زبانی به چرخه‌ی کار تیم‌های امنیتی. این روند دو لبه دارد. از یک سو، تیم‌های کوچک می‌توانند با منابع محدود، کارهایی انجام دهند که پیش‌تر نیازمند تیم‌های بزرگ‌تر و زمان بیشتری بود. از سوی دیگر، همین توانایی در دست بازیگران بدخواه هم قرار می‌گیرد.

ممکن است در ماه‌های آینده شاهد افزایش گزارش‌هایی از این جنس باشیم؛ به‌ویژه درباره‌ی آسیب‌پذیری‌های زنجیره‌ی تأمین نرم‌افزار. همچنین بعید نیست شرکت‌های سازنده‌ی مدل‌های زبانی، سیاست‌های استفاده‌ی خود را بازبینی کنند؛ هرچند در گزارش منبع به چنین اقدامی اشاره نشده است.

نکته‌ی دیگری که باید با احتیاط به آن نگاه کرد، تعمیم این ماجرا به «رقابت مدل‌ها» است. اینکه Claude ابزار این نفوذ بوده، به‌معنای برتری یا ضعف ذاتی آن نسبت به مدل‌های دیگر نیست. مدل‌های زبانی، ابزارهای عمومی هستند و امنیت واقعی به طراحی سیستم، فرایندها و نظارت انسانی بستگی دارد.

در نهایت، این خبر بیشتر از آنکه درباره‌ی یک شرکت خاص باشد، درباره‌ی تغییر معادله‌ی امنیت در عصر مدل‌های زبانی است. برای دنبال کردن این جنس تحلیل‌ها، می‌توانید بخش تحلیل خبر با هوش مصنوعی را ببینید و برای آشنایی با رویکرد تحریریه، صفحه‌ی خبرنگار هوش مصنوعی هوشینا را دنبال کنید.